het_boek

 

   

Het Boek

De titel From Common Market to Common Democracy dekt de lading van het boek volledig. Wanneer twee of meer democratische staten een gemeenschappelijke markt vormen, moet die markt ook op democratische wijze worden bestuurd. De essentie van democratisch burgerschap is dat de burgers zelf de wetten en regels opstellen, waaraan zij zich hebben te houden. Het kan niet van die burgers worden verwacht dat zij bereid zijn hun rechten en vrijheden op te geven ten behoeve van Europese samenwerking. Zij willen, integendeel, dat de manier waarop de overgedragen soevereiniteit wordt uitgeoefend, ook op democratische wijze gecontroleerd wordt. Het experiment van de EU draait dus niet alleen om de overdracht van de uitoefening van soevereiniteit aan een gemeenschappelijk samenwerkingsverband, maar ook om de organisatie van het democratisch toezicht daarop. Zo wordt gedeelde soevereiniteit (shared sovereignty) ook slimme soevereiniteit (smart sovereignty).

Het burgerlijke perspectief van democratie en rechtsstaat werpt nieuw licht op het debat over het doel van de Europese samenwerking. In de periode voor de millenniumwisseling werd ervan uitgegaan dat er twee mogelijkheden voor het samenwerkingsverband open stonden. De samenwerking zou ofwel moeten uitmonden in de oprichting van een soevereine Staat Europa of in het ontstaan van een Europa van soevereine Staten. Die discussie is achterhaald. De EU is geen staat en vormt evenmin een statenbond. Waar het volgens de Theorie van Democratische Integratie om draait, is hoe de Europese Unie een betere democratie kan worden. De deelnemers aan de Junior EU-President Tour hoeven het boek natuurlijk niet gelezen te hebben om President van de Europese Unie te worden. Maar het is wel handig te weten dat er achter het spel een nieuwe filosofie schuil gaat en dat we daar tijdens de discussie na afloop mee aan de slag kunnen.